Co to jest „SEEDS”?

„SEEDS” to akronim, który John Arden stworzył, aby podkreślić pięć kluczowych elementów zdrowia psychicznego i fizycznego:

• Sleep (sen),
• Exercise (ćwiczenia fizyczne),
• Education (edukacja),
• Diet (dieta), 
• Social support (więzi społeczne).

Te elementy są podstawowymi „nasionami” (ang. seeds), które możemy zasadzić i pielęgnować w życiu naszych dzieci, aby pomóc im wyrosnąć na zdrowych, szczęśliwych dorosłych.

Social networking czyli budowanie i utrzymywanie wartościowych więzi społecznych

 

Z punktu widzenia Johna Ardena, najbardziej wartościowe więzi społeczne to te, które są głębokie, autentyczne i oparte na wzajemnym wsparciu oraz zrozumieniu. Arden szczególnie podkreśla znaczenie więzi rodzinnych i bliskich przyjaźni, ponieważ to one dostarczają stabilności emocjonalnej, poczucia przynależności i bezpieczeństwa. Ważne są relacje, w których możemy być sobą, dzielić się swoimi uczuciami i doświadczeniami, a także otrzymywać wsparcie w trudnych momentach.

Arden również zwraca uwagę na korzyści płynące z więzi w społeczności lokalnej, takich jak relacje z sąsiadami, współpracownikami czy uczestnikami różnych grup zainteresowań. Te relacje wzmacniają poczucie wspólnoty i przynależności, co jest nieocenione w budowaniu odporności na stres. Szczególnie wartościowe są relacje oparte na wzajemnej trosce, zaufaniu i regularnym kontakcie, które tworzą trwałe połączenia międzyludzkie i wspierają nasze zdrowie psychiczne.

W modelu SEEDS Johna Ardena, budowanie więzi społecznych odgrywa kluczową rolę w prawidłowym rozwoju zdrowia psychicznego i fizycznego. Relacje z innymi ludźmi są fundamentem naszego dobrostanu, a silne, wspierające więzi społeczne mogą znacząco obniżyć poziom stresu i podnieść jakość życia. Interakcje społeczne stymulują mózg, wzmacniając połączenia neuronowe, co przyczynia się do lepszego funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego. Wspólne doświadczenia, rozmowy i wsparcie w trudnych chwilach pomagają rozwijać empatię i poczucie przynależności, które są kluczowe dla budowania odporności na stres i utrzymania zdrowia psychicznego na wysokim poziomie. W kontekście SEEDS, inwestowanie w relacje społeczne to zasiewanie ziaren, które kiełkują w postaci głębokiego, trwałego poczucia bezpieczeństwa i zadowolenia z życia.

Ćwiczenia: Ruch to Zdrowie

Regularna aktywność fizyczna jest kluczowa dla utrzymania zdrowia zarówno ciała, jak i umysłu. Arden w „SEEDS” pokazuje, jak ruch może pomóc w redukcji stresu, poprawie nastroju oraz wspieraniu zdrowego rozwoju mózgu u dzieci. Aktywność fizyczna nie musi być skomplikowana – regularne spacery, zabawy na świeżym powietrzu, czy udział w zajęciach sportowych wystarczą, aby poprawić ogólny dobrostan dziecka.

Jak wspierać aktywność dzieci?

• to nie muszą być płatne zorganizowane zajęcia, wystarczy że zabierzesz dziecko raz dziennie na spacer/rower/wygonisz na podwórko z piłką
• dzieci uczą się przez modelowanie - bądź dobrym przykładem!

Edukacja: to nie tylko nauka w szkole ale otwarta głowa!

Każde nowe doświadczenie, każda nowa wiedza, którą zdobywasz, inicjuje w Twoim mózgu jeden z dwóch kluczowych procesów: albo dochodzi do zmiany w strukturze neuronów, albo zwiększa się liczba synaps, czyli punktów, w których komórki nerwowe komunikują się ze sobą. W efekcie, neurony są w stanie szybciej przekazywać i przetwarzać informacje, co zwiększa ogólną sprawność mózgu. Można to porównać do sadzenia ziaren w ogrodzie: im więcej „ziaren” wiedzy zasiewasz, tym bardziej bujny staje się Twój umysłowy ogród, gotowy do przyjęcia i rozwoju kolejnych informacji.

Edukacja to nie tylko proces uczenia się faktów i zdobywania nowych umiejętności. To także rozwijanie zdolności krytycznego myślenia, rozbudzanie empatii oraz adaptacji do zmian. Kiedy regularnie angażujesz się w naukę, stymulujesz mózg do tworzenia nowych połączeń neuronowych, co jest kluczowe dla długowieczności i zdrowia mentalnego.

John Arden podkreśla, że nauka jest również potężnym narzędziem w zarządzaniu stresem. Głębsze zrozumienie świata i ludzi wokół nas pozwala lepiej reagować na wyzwania, z którymi się spotykamy. Kiedy rozwijamy swoją wiedzę, stajemy się bardziej elastyczni w myśleniu, co jest kluczowe w radzeniu sobie ze stresem. Zdobywanie nowych informacji i umiejętności to także sposób na zwiększenie poczucia kontroli nad własnym życiem, co samo w sobie jest czynnikiem redukującym stres.

W rezultacie, edukacja w kontekście SEEDS to coś więcej niż tylko zdobywanie wiedzy – to sposób na pielęgnowanie umysłu, rozwijanie empatii i zrozumienia, oraz rytuał, który pomaga nam lepiej odnaleźć się w ciągle zmieniającym się świecie. Im więcej inwestujemy w rozwój intelektualny, tym bardziej wzmacniamy nasze zdolności adaptacyjne, co jest nieocenione w dzisiejszym, pełnym wyzwań życiu.

Jak wspierać edukację dzieci?

• nie skupiać się jedynie na szkole i ocenach płynących z tradycyjnych form nauki,
• zabierać dzieci na wystawy/pokazy,
• wspólnie podróżować i odkrywać świat,
• zachęcać do lektury czy wspólnych seansów filmów dokumentalnych.

Dieta: Zdrowe Odżywianie dla Zdrowego Umysłu

To, co dzieci jedzą, ma ogromny wpływ na ich zdrowie psychiczne i fizyczne. Arden w „SEEDS” zwraca uwagę na znaczenie zbilansowanej diety bogatej w owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty oraz zdrowe tłuszcze. Ograniczenie spożywania przetworzonej żywności i cukrów prostych może znacząco poprawić koncentrację, nastrój i poziom energii u dzieci. Dbanie o zdrową dietę to nie tylko kwestia fizyczna, ale także psychiczna – dobre odżywianie pomaga w regulacji emocji i stresu.

Jak wspierać dobre nawyki żywieniowe dzieci?

• w domu przechowywać tylko produkty, zgodne z naszymi potrzebami żywieniowymi (nie trzymać zbędnych, mało wartościowych produktów),
• zdrowe przekąski zawsze mieć pod ręką: orzechy, owoce, itp.,
• modelowanie, modelowanie i jeszcze raz modelowanie - pamiętajmy, że to my jesteśmy wzorem dla naszych dzieci i przykładem, dlatego warto zadbać o to co widzą nasze dzieci,
• rutyna posiłków, dobre spokojne warunki wspólnego jedzenia.

Sen: Podstawa Zdrowego Rozwoju

Sen jest fundamentem zdrowia psychicznego i fizycznego. Arden podkreśla, że dzieci potrzebują regularnego, głębokiego snu, aby mózg mógł się regenerować i rozwijać. Nieregularny sen lub jego brak może prowadzić do problemów z koncentracją, nastrojem oraz zwiększać poziom stresu. Dlatego ważne jest, aby dbać o stałą rutynę przed snem, unikać ekranów na 2h przed położeniem się do łóżka oraz zapewnić dzieciom komfortowe warunki do odpoczynku.

Jak wspierać dobry sen?

• zrezygnować z ekranów co najmniej 2 h przed snem,
• zrezygnować z ciężkich posiłków co najmniej 2 h przed snem,
• zapewnić codzienną rutynę i powtarzalność pory snu.

 

Jak mów stare polskie porzekadło - "Co zasiejesz, to zbierzesz". W ogromniej mierze to od nas zależy jakie będą nasze dzieci gdy dorosną - dbajmy więc o to by te ziarenka, które kiełkować będą w ich sercach i głowach były jak najczystsze, najzdrowsze i najsilniejsze.

 

Przeczytaj też:

• ROZWÓJ FIZYCZNY, PSYCHICZNY I EMOCJONALNY 11-LATKA
• DZIECI W SIECI - ROZWÓJ, EDUKACJA, BEZPIECZEŃSTWO I DOBRE NAWYKI
• RZECZY, KTÓRE WARTO MÓWIĆ SWOIM DZIECIOM
• KOMUNIKACJA BEZ PRZEMOCY (NVC NONVIOLENT COMMUNICATION) - JAK WPROWADZIĆ U SIEBIE W DOMU?
• SAMODYSCYPLINA - CZYM JEST I JAK JĄ SKUTECZNIE BUDOWAĆ?