Książki dla dzieci - kiedyś i dziś.

Co pamiętam z książek ze swojego dzieciństwa? Prawdę mówiąc nie wiele. Było co prawda kilka pozycji na rynku np. przygody Koziołka Matołka czy Dzieci z Bullerbyn, ale było tego stosunkowo nie dużo. Na szczęście wyprzedzając swoją epokę miałam bardzo zaangażowanego ojca, który mimo braku książek poświęcał mi i mojemu bratu sporo czasu na opowieściach. W celu ubarwienia opowiadań używaliśmy projektora ze slajdami, z którego padał obraz na sufit podczas gdy my słuchaliśmy. Bohaterzy tamtych czasów to Tadek Niejadek, Koziołek Matołek, Bolek i Lolek, Reksio czy Krecik. Później kiedy pojawiła się telewizja do tych bohaterów dołączył Wilk i Zając, myszki Tom i Jerry czy uwielbiany przez wszystkich Królik Bux. Współcześnie mamy całe spektrum bohaterów dziecięcych oraz tematów poruszanych w bajkach i książkach dla dzieci. Ja co jakiś czas wracam do bohaterów z mojego dzieciństwa ponieważ chcę pokazać dzieciom również ten świat, który po części budował moje dzieciństwo. Ku mojej radości dawni bohaterowie bajek są odbierani przez współczesne dzieci z równą sympatią jak nowe postaci ze świata książki.

Czy współcześni bohaterowie książek dla dzieci i bajek różnią się czymś od tych z przeszłości?

Bohaterowie książek dla dzieci obecnie muszą się różnić od tych z naszego dzieciństwa ponieważ Świat się zmienia. Dzieci wychowują się w czasach z digitalizowanych, świadomi rodzice większy nacisk kładą na rozwój emocjonalny dzieci oraz edukację przy pomocy książki i od małego chcą poruszać najprzeróżniejsze tematy również te "zakazane" w okresie naszego dorastania. Bohaterowie książek i bajek w przeszłości na pewno więcej psocili, mieli więcej wolności, poznawali świat samodzielnie, bo i dzieci w ten sposób funkcjonowały. Dziś dzieci poznają świat głównie przy pomocy dorosłych. W przypadku przedszkolaków to zrozumiałe, bo są za małe do samodzielności szczególnie w większych miastach. Książki uczą ich życia raczej pokazując prawidłowe zachowania niż psoty i nauczkę błędach jak to było kiedyś. Nie oceniam którzy bohaterowie dają większą wartość naszym dzieciom, raczej skłaniam się do miksowania tych dwóch światów, tak by pokazać dzieciakom szerszy punkt widzenia.

Książki dla przedszkolaków - współczesne serie wydawnicze.

Dlaczego dzieci lubią serie wydawnicze? Ano dlatego, że dzieci lubią to co znają. Tak samo jak lubią kilkukrotne czytanie tej samej pozycji, tak samo jak lubią stały schemat dnia, tak samo lubią wracanie do znanych sobie bohaterów. Dla rodziców seria wydawnicza jest pewnego rodzaju zbawieniem, dzięki całym seriom przygód danego bohatera nie musimy stale przerabiać tej samej historii, a co za tym idzie nasz entuzjazm w trakcie czytania jest o wiele większy. We współczesnych seriach wydawniczych o wiele częściej głównymi bohaterami są same dzieci (w postaci dzieci lub dzieci zwierząt) a prezentowane wydarzenia i przygody są sprawami występującymi w ich codziennym życiu. Obserwując bohaterów mogą nauczyć się jak sobie radzić z trudnymi emocjami, albo pozwolić sobie na gorszy dzień lub też jak zachowywać się w sytuacjach, które mogą ich spotkać na co dzień. Dzieci dzięki swoim ulubionym książkowym bohaterom łatwiej rozumieją otaczający ich świat i zasady, na jakich on funkcjonuje. Dla rodziców zaś są wsparciem wychowawczym i otwierają nowe obszary do rozmowy z dziećmi.

Książki dla dzieci - współczesne serie wydawnicze dla przedszkolaków.

Poniżej kilka współczesnych serii książkowych dla najmłodszych czytelników oraz ich ulubieni bohaterowie.

• Niesamowite przygody skarpetek - to seria opowiadań o skarpetkach i ich przygodach po tym jak uciekły z kosza na brudną bieliznę. Seria składa się z trzech książek (z niecierpliwością czekamy: ja oraz cała rzesza przedszkolaków na kolejne książki w serii) w których znajdziecie po 10 krótkich opowiadań dla dzieci. Autorką książek jest Justyna Bednarek, która trafiła w punkt jeśli chodzi o potrzeby młodszego czytelnika z pomysłem oraz realizacją przygód skarpetek. Opowiadania są bardzo różne, niektóre bardziej ze świata fantasy inne bardziej przybliżające rzeczywistość taką jak zawody, miejsca itp dzieciom. Opowiadania czyta się szybko bo są dosyć krótkie oraz fajnie ilustrowane (autorem ilustracji jest Daniel de Latour). Sama książka zyskała wiele nominacji literackich w różnych konkursach i została m.in. najlepszą książką roku 2015 w konkursie Empiku "Przecinek i kropka". Rodzicom którzy obawiają się nudy w książkach dla dzieci polecam niesamowite przygody skarpetek. Zwarta akcja, ciekawa fabuła i zwięzłość tekstu wciąga niczym seriale z netflixa. A dzieci proszą o jeszcze jeden rozdział a Ty rodzicu na pewno przystaniesz na tę prośbę bo sam będziesz ciekaw co znajstrowała kolejna skarpetka!

• Mama Mu - seria obejmuje jak dotąd 8 niezależnych od siebie opowieści o przygodach wesołej Mamy Mu oraz jej przyjaciela Pana Wrony. Ostatnia wydana w serii książeczka to "Mama Mu na zjeżdżalni" w której Mama Mu po raz kolejny walczy o odrobinę radości w nudnym krowim życiu. Tym razem Mama Mu zapragnęła zjechać ze zjeżdżalni, z której dzieci zjeżdżają wprost do wody.  Nic nie powstrzyma tej zdeterminowanej i rządnej przygód krowy, ani jej niezwykle racjonalny przyjaciel - Pan Wrona, ani wysokość zjeżdżalni - budząca delikatne zawroty głowy a już na pewno nie to, że jest krową! Jazda na zjeżdżalni okazuje się być przednią zabawą. Niestety krowa waży nieco więcej niż dzieci gospodarza, w skutek czego zjeżdżalnia się wygina. Mama Mu koniecznie musi ją naprawić. Czy Pan Wrona jej pomoże? W końcu ostrzegał, że KROWY NIE JEŻDŻĄ NA ZJEŻDŻALNIACH..

• Mela i Groszek - to stosunkowo nowa seria książek dla przedszkolaków. Z jednej strony porusza bardzo przyziemne tematy i problemy, z którymi spotyka się dzisiejszy przedszkolak jak pierwszy dzień w przedszkolu. Z drugiej strony zaś znajdziemy tu bardzo ważną lekcję życia o emocjach i tym co się z nami dzieje pod ich wpływem - książka pt "Mela ma zły dzień". To chyba moja ulubiona pozycja w serii. Tytułowa Mela przeżywa prawdziwą burzę emocji. Ba! Huragan emocji. Na skutek tego jej postrzeganie świata jest mocno zniekształcone i skoro jedna rzecz jest do bani - cała reszta również. To książka o tym, że czasem każdy ma zły dzień, ale też o tym jak sobie z tym radzić. Myślę, ze "Mela ma zły dzień" to pozycja obowiązkowa dla starszych przedszkolaków, a już na pewno dla tych, którzy często wstają lewą nogą.

• Noi ("Mój Wieloryb", "Lato u Babci") seria przygód Noi'ego to przecudownie zilustrowana opowieść o samotności dziecka. Nieodłącznym elementem też serii, które de facto wysuwa się na pierwszy plan jest ilustracja. Mam taką myśl, że to właśnie ona kupuje czytelnika. Noi to chłopiec wychowywany przez Ojca niejako jednak pozostawiony sobie. Każda z tych dwóch książeczek w dość niebezpośredni sposób pokazuje samotność dziecka. Przygody Noi chwytają za serce, rozczulają i śledząc jego perypetie po prostu masz ochote go przytulić. Dzieci lubią tę serię za przystępny język, korzystny stosunek ilości ilustracji do treści i głównego bohatera -Noi.

 

• Albert Albertson - seria przygód 5-letniego chłopca napisana przez Gunillę Bergstrom to krótkie opowieści o dziecku takim jak Twoje. Najnowsza pozycja wydana w serii pt "Albercie, ty złodzieju!" to bardzo ważna opowieść o tym jak słowa mogą zadawać ból. Albert został oskarżony o coś czego nie zrobił. Dzieci mówią przykre rzeczy i nie chcą się z nim bawić. Albert musi sobie z tym poradzić zarówno na poziomie emocjonalnym jak i obronić się i udowodnić swojej niewinności. Czy mu się uda? Czy to, że udowodni swoją niewinność oczyści go z zarzutów? Czy może mocne słowa, które już padły zostawią jakiś ślad na jego dobrym imieniu? Słowa i oceny łatwo padają z ust, ale potrafią ranić bardziej niż czyny. Czasem warto dwa razy pomyśleć zanim się kogoś oskarży. Jak skończy się ta historia?

• Pettson i Findus - to seria 9 książek dla dzieci o przygodach starszego Pana i jego przyjaciela - kota Findusa. Findus i Pettson to najbardziej rozpoznawalna pozycja szwedzkiego pisarza i ilustratora dla dzieci Svena Nordqvista. Sam Sven jest członkiem Szwedzkiej Akademii Książek dla Dzieci. Seria książek dla dzieci o Pettsonie i Findusie to zasadniczo opowieść o prostym życiu na wsi. Inspiracją miejsca zamieszkania Pettsona, czyli drewnianego domku, kurnika oraz drewutni było miejsce samego Svena Nordqvista, który do niedawna sam mieszkał na wsi w jakże podobnych warunkach. Bardzo bogate ilustracje, pełne detalu sprawiają, że czytanie dzieciom o przygodach Pettsona i Findusa nigdy się nie nudzi. Mamy tu całe spectrum bohaterów oraz elementów drugiego planu, w którym co chwila odkrywamy coś nowego.

• Świnka Malinka i Słoń Leon - seria 4 książeczek o dwójce przyjaciół autorstwa Mo Willems'a. Główną cechą tej serii książeczek wysuwającą się na pierwszy plan jest znakomite poczucie humoru na granicy absurdu. Seria książeczek to świetna lekcja o tolerancji, przyjaźni, pomysłowości, przesuwaniu granic a wszystko to zdobione nienachalnymi ilustracjami oraz prostymi dialogami. Sam autor -Mo Willems jest osobą mocno osadzoną w branży dziecięcej, na początku swojej kariery był scenarzystą oraz animatorem znanego programu dla dzieci "Ulica Sezamkowa". Jego książki nie schodzą z list bestsellerów a sam autor otrzymał za nie wiele prestiżowych nagród m.in. Theodor Seuss Geisel Medals, Caldecott Honor i Carnegie Medal. Książki dla dzieci z serii Mo Willems'a są świetnym artybutem w lekcji otwartości na inne oraz a może przede wszystkim dystansu do samego siebie.

Ulubieni bohaterowie z książek dla 5 -6 latków:

A oto nasza lista ulubionych bohaterów z książek naszych dzieci:

• Skarpetki. Główni bohaterowie serii książek dla dzieci autorstwa Justyny Bednarek. Skarpetek nie da się nie lubić. Bez względu w jakim wieku jest dziecko (czy też dorosły) skarpetki i tak podbiją jego serce. Podobnie jak ludzie każda skarpetka jest nieco inna. Dzieciaki w cechach charakteru poszczególnych skarpetek na pewno odnajdą coś z siebie. Mnie z kolei urzeka to, że skarpetki są ciekawskie, rządne przygód i chcą dla siebie czegoś więcej niż szarego codziennego życia. Świat je wzywa i mimo swoich obaw co je czeka po drugiej stronie czarnej dziury pod pralką przez którą uciekają, decydują się na ten ryzykowny krok. A krok ten zazwyczaj kończy się happy endem. Skarpetki nawiązują przyjaźnie, odkrywają swoje powołanie i przeżywają fantastyczne przygody. Wartość książki dla mnie to przede wszystkim komunikat: sięgaj po więcej! Język książki, styl Pani Justyny oraz bardzo atrakcyjna forma graficzna zachęciła mnie do tego by sięgnąć po inne książki autorki a także wydawnictwa (Poradnia K). 

• Mela i Groszek. Za co dzieci lubię Melę i Groszka? To proste. Ta dwójka rodzeństwa jest dokładnie taka sama jak wszystkie inne przedszkolaki. Są bohaterami z krwi i kości. Na co dzień walczą z prozą życia, porannym wstawaniem, chodzeniem do przedszkola, gorszymi lub lepszymi dniami oraz swoimi obawami. W tej dwójce bohaterów nasze dzieci widzą siebie, dzięki czemu mają świadomość, że ich obawy czy inne emocje są czymś normalnym. Czymś co spotyka wszystkie dzieci. 

• Mama Mu. Właściwie to Mama Mu i Pan Wrona. Tych dwoje praktycznie nie występuje osobno. To dowód na to, że przeciwieństwa się przyciągają. Mamy Mu nie sposób nie kochać. To postać, która chce od życia czegoś więcej i po to sięga! Nie widzi przeszkód tam gdzie ich nie ma. Ba! Nie widzi ich nawet tam gdzie są. Ale dzięki tej nie poprawnej marzycielce dowiadujemy się że nasz los zależy tylko od nas. Dla małych dzieci, które są atakowane komunikatami co wypada a czego nie wypada, co wolno a częściej czego nie wolno (kiedy jest się dzieckiem) to świetna lekcja walki o marzenia! Mało tego. Mama Mu wprowadza również odrobinę szaleństwa do życia statecznego Pana Wrony, który zazwyczaj z początku się opiera jej kontrowersyjnym pomysłom, jednak finalnie jest szczęśliwy. Cała seria książek o Mamie Mu jest wg mnie lekturą obowiązkową dla dzieci w wieku przedszkolnym. Mama Ma kierująca się sercem i jej przyjaciel Pan Wrona - głos rozsądku, to postaci które warto mieć pod ręką (lub w pamięci) i się do nich odnosić w życiu codziennym. Uczmy dzieci jak walczyć o to czego pragną nie bądźmy Panem Wroną dla naszych dzieci! Pomagajmy im sięgać po to co najwyżej!

• Albert Albertson. Chłopiec w wieku lat 5. Miszka z tatą oraz kotem Puzzlem. Albert jest dzieckiem takim jak wszystkie inne. Czasem coś zgubi, czasem się za długo szykuje do szkoły, czasem chce się pobawić z tatą wtedy kiedy tata nie ma czasu. Dzieci widzą w Albercie siebie. Jego perypetie i przeżycia emocjonalne są bardzo bliskie przeżyciom naszych dzieci. W Polsce ukazało się już 20 książeczek dla dzieci z Albertem Albertsonem. Każda z nich skupia się na czymś innym: strachu, zazdrości, radości itp. Dzięki Albertowi dzieci oswajają te stany. Albert jest poniekąd odbiciem lustrzanym naszych dzieci, dlatego darzą go taką sympatią!

• Pettson i Findus - to bohaterowie szwedzkich książek dla dzieci, rozpoznawalnych już niemalże w całej Europie. Starszy, gderliwy Pan tj Pettson oraz jego nieco szalony kot Findus są przyjaciółmi od pierwszego wejrzenia. Czasem widząc różnice ich charakterów (podobnie jak w przypadku przyjaźni Mamy Mu oraz Pana Wrony) zastanawiamy się czy ta przyjaźń ma jakieś podstawy racji bytu? Ale prawda jest taka że przecież przeciwieństwa się przyciągają:) Tych dwóch, żyjących w sielskich, wiejskich warunkach nie może bez siebie żyć. Każda historia ma szczęśliwe zakończenie a dzieciaki uwielbiają zarówno kota, Pettsona jak i fantastyczne bogate ilustracje całej serii książek. Zarówno treść jak i kreska mają w sobie jakąś magię, która przyciąga nie tylko najmłodszych ale również tych starszych czytelników.

• Świnka Malinka i Słoń Leon to kolejna para przyjaciół -przeciwieństw. Słoń -ciekawski, wrażliwy, wszystkim się przejmuje. Świnka zaś dla odmiany niczym. Wesoła. Rozbrykana. Mimo różnic charakteru ta dwójka świetnie się rozumie i ze sobą doskonale bawi. Za co dzieci kochają Malinkę i Leona? Proste i przejrzyste historie opowiedziane językiem dostosowanym do przedszkolaka. Sytuacje bliskie sercom dzieci np. Mogę z Wami zagrać? Oraz humor zarówno w treści jak i w kresce.

 

Może zainteresują Cię również artykuły:

• Czego rodzice mogą się nauczyć z bajek dla dzieci?
• Najlepsze wydawnictwa dla dzieci
• Klasyka literatury dziecięcej - książki, które musisz przeczytać
• Dlaczego warto czytać dzieciom?
• Książki dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym - mój wybór najciekawszych pozycji!
• Książki dla przedszkolaka - młodszaka
• Najpiękniejsze opowieści dla dzieci z zimą w tle
• Top lista książek dla dzieci w wieku 7+
• wspólne czytanki z dziećmi - top lista dla przedszkolaka